Pek çok şirket metaverse için yıllar öncesinden hazırlanıyor çünkü Metaverse cihanında daha düşük gecikme müddetleri ile daha yüksek data transfer suratları sayesinde daha kaliteli hizmetler hayata geçirebilecekler. Pekala Türkiye’nin mevcuttaki internet altyapısı bu yeni cihanın gerekliliklerini karşılıyor mu? Özgür Telekomünikasyon İşletmecileri Derneği son vakitlerin en sıcak konusu haline gelen Metaverse’te inançlı ve suratı bir ağ oluşturmak için Türkiye’nin mevcut fiber altyapısının kâfi olmayacağına dikkat çekiyor. Çünkü süratli ve sağlam bir ağ oluşturulmadıktan sonra başarılı bir Metaverse tecrübesi elde etmek mümkün değil.

Türkiye’nin fiber altyapısı Metaverse için kâfi mi?

Her şeyden evvel Metaverse üzerine gerçekleştirilen araştırmalar ve çalışmalar incelediğinde Metaverse’ün, dataları süratli bir biçimde sunmaya öncelik veren bir fiber altyapı gerektirdiği anlaşılıyor. Keza ismini Meta olarak değiştiren Facebook da bu istikamette çalışmalarını ağırlaştırıyor. Örneğin, Kasım 2021’de Malbec isimli denizaltı, kablosunu Arjantin’de denize indiren Meta bu kablo ile Arjantin’i Brezilya’ya, Amerika’nın geri kalanına ve Avrupa’daki ana internet değişim noktalarına (IXP’ler/İDN’ler) bağlayan 26 bin kilometrelik bir fiber altyapı sağlayacak.

Metaverse incelendiğinde bir meta cihanın ufak bir kısmını oluşturmak için dahi güçlü bir fiber altyapıya sahip olunması gerektiği anlaşılıyor. Metaverse, data iletim suratı noktasında kritik bir değere sahip. Zira Metaverse ihtiyaçları, birden fazla internet uygulamasından ve oyundan ve birçok çağdaş temastan çok daha yüksek bir bilgi iletim suratı talep ediliyor. Bu nedenle yüksek bir bant genişliği sağlanması Metaverse’ü başarılı formda deneyimlemek, eser ve hizmetleri sunmak için çok kritik.

Öte yandan gecikme müddeti ve güvenilirlik de Metaverse’de tekrar eser ve hizmetlerin muvaffakiyetle sunulmasını etkileyen bir faktör. Bu tıp bir kainatın Türkiye’deki kurumlar için muvaffakiyetle tasarlanması için her yeni teknolojide karşımıza çıktığı üzere geniş bant internet hizmetinin yaygınlaşması gerekiyor. Öbür türlü hangi dalda ne çeşit çalışmalar tasarlanırsa tasarlansın ülkemizde geniş bir internet altyapısı sağlanmadığı sürece maalesef istenen randıman elde edilemeyecek.

TELKODER İdare Konseyi Lideri Halil Ender Teberci: “Metaverse tüm dünyanın ilgiyle takip ettiği bir mevzu. Gerek özel kesim gerekse kamu tarafında aşikâr başlı teşebbüsler gözlemliyoruz. Lakin burada Metaverse’ün gerektirdiği düşük gecikme ve yüksek bilgi transfer suratlarına kavuşmamız için bir kere daha ülkemizde fiber altyapı, uydu haberleşme, bilgi merkezleri ve internet değişim noktaları mevzularında çalışmaların ağırlaştırılması gerektiğini vurgulamak isteriz. Fiber altyapı konusunda, 2018’de imzalanan protokolün konusu olan Türk Telekom’un mevcut altyapılarının güçlendirilerek alternatif işletmecilerin kullanımına sunulması konusunda yaşanan problemlerin ortadan kaldırılması gerekiyor. Bu protokolün uygulanmasını engelleyen Türk Telekom’un altyapısının durumunun tam olarak tespit edilememesi ve imtiyaz mühleti ileri sürülerek uzun periyotlu mukavele yapılamaması argümanlarının açıklığa kavuşturulması lazım. Bu iki mani ortadan kaldırılabilirse protokolün tüm işletmeciler tarafından süratle uygulanacağını ve fiber çizgi uzunluklarının değerli ölçüde artacağını düşünüyoruz. Bunlara ek olarak alternatif işletmecilerin fiber altyapı yatırım iştahları da engellenmemeli. Yatırım yapmak İsteyen şirketlerin önü mevzuatlarda değişikliğe gidilerek açılmalı. Ayrıyeten, data merkezlerine verilecek dayanak ve teşvikler ülke genelini kapsamalı ve hiçbir beyaz alanı sonlandırması olmamalı. Fakat bu formda ülkemize ilişkin dataların ülkemizde kalması sağlanabilir. Bütün işletmecilerin bağlandığı birden fazla İnternet Değişim Noktaları kurulmalı. Kamu hizmet alımlarında, Uydu Haberleşme Hizmetlerine bir mani getirilmemeli, uygun görülen hizmetlerin ihalelerine yerli ve ulusal özel şirketlerin de girmesine imkân tanınmalıdır.” diyor.